Кілт сөздер
жапырақ анатомиясы
ксерогалофит
гипостоматикалық жапырақ
бейімделу
Дәйексөзді қалай келтіруге болады
Аңдатпа
Зерттеуде Алматылық облыстың табиғи популяцияларынан (Кербұлақ шатқалы, Іле ауданы) алынған ксерогалофит Tamarix laxa Willd. өсімдігінің жапырағының морфологиясы мен анатомиялық құрылысы сипатталды. Үлгілер Страсбургер–Флемминг әдісімен (спирт:глицерин:су = 1:1:1) фиксацияланды; жапырақтың көлденең кесінділері тоңазытқыш микротомда TOS-2 (10–15 мкм) дайындалды. Микроскопиялық бақылаулар жарық микроскопымен жүргізіліп, өлшеулер окулярлы микрометр арқылы орындалды, нәтижелер статистикалық өңдеуден өткізілді. Жапырақ бетінде түкшелер жоқ, эпидермис бірқабатты, кутикуласы жақсы жетілген; устьицалар негізінен төменгі бетте орналасып, жапырақтың гипостоматикалық типін көрсетеді. Жоғарғы эпидермис жасушаларының қалыңдығы 14,8±1,7 мкм, төменгі эпидермис – 10,2±1,81 мкм. Мезофилл палисадты және борпылдақ паренхимаға жіктелген, изолатеральды/орталық типті, 2–3 қабатты; палисад паренхимасы жасушалары 23,5±0,4 мкм, борпылдақ паренхима 27,1±1,08 мкм. Төменгі эпидермис аймағында және палисад мезофиллінде су сақтайтын ұлпа элементтері байқалды; ассимиляциялық паренхимада жеке идиобласттар мен секреторлық жасушалар шоғырлары анықталды. Өткізгіш шоқтар екі қабатты хлоренхималық қапшықпен қоршалған, олардың маңында жартылай суккулентті жасушалар шоғырланады. Жапырақтың шеткі жасушаларында тұздардың жиналуы және бетінде тұз кристалдарының түзілуі тіркелді; дегидратация кезінде бұл жасушалардың ажырауы/жарылуы арқылы артық тұздың шығарылуы ықтимал механизм ретінде қарастырылады. Анықталған су жинақтаушы құрылымдар мен тұз бөлетін элементтер жапырақтың суккулентті-ксероморфты сипатын және аридті-тұзданған ортаға жоғары бейімделуін дәлелдейді.