Кілт сөздер
Дәйексөзді қалай келтіруге болады
Аңдатпа
Қазақстанның өңірлік университеттеріндегі гербарий коллекциялары деректердің цифрлық форматының болмауына байланысты халықаралық ғылыми айналымнан тыс қалып келеді. Бұл жұмыс осы олқылықты М. Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан университетінің «Биология» кафедрасының гербарий қорына қатысты жоюға бағытталған.
Зерттеу материалы ретінде 1957–2025 жылдар аралығында жиналған тоғыз тұқымдасқа – Boraginaceae, Labiatae, Solanaceae, Scrophulariaceae, Orchidaceae, Liliaceae, Ericaceae, Convallariaceae, Fabaceae және Asteraceae – жататын 925 гербарий үлгісі пайдаланылды. Коллекцияға өткен ғасырдың ортасындағы тарихи үлгілер де, соңғы далалық зерттеулердің материалдары да кіреді.
Цифрландыру жұмысы Darwin Core (DwC) халықаралық стандартына сәйкес жүргізілді. Деректердің дұрыстығы GBIF валидаторы арқылы тексерілді, содан кейін жиынтық IPT платформасында орналастырылып, GBIF жаһандық порталында жарияланды, бұл оның ашықтығын және халықаралық биоалуантүрлілік деректері инфрақұрылымына кірігуін қамтамасыз етті.
Таксономиялық талдау нәтижесінде орман, шалғын және шалғын-дала қауымдастықтарына тән түрлердің басым екені анықталды, бұл өңірдің өсімдік жамылғысының ерекшеліктеріне сәйкес келеді. Коллекцияның уақыттық қамтуы 70 жылдан астам кезеңді қамтиды, бұл флористикалық жинау динамикасын ұзақ мерзім бойы қадағалауға мүмкіндік береді. Географиялық талдау әкімшілік аудандар бойынша табылымдардың біркелкі бөлінбегенін көрсетті, ең көп үлгі Солтүстік Қазақстан облысының Қызылжар ауданынан алынған.
Алынған цифрлық деректер жиынтығы флористикалық, экологиялық-географиялық және таксономиялық зерттеулер үшін құнды болып табылады, гербарий қорын сақтауға ықпал етеді және оны білім беру мен табиғат қорғау саласында пайдалану мүмкіндіктерін кеңейтеді.